Gedragsproblemen bij kinderen en jongeren

Gedragsproblemen bij kinderen en jongeren

De meeste kinderen en jongeren zijn wel eens prikkelbaar, brutaal of worden boos als ze hun zin niet krijgen. Of slaan soms een ander kind in plaats van een oplossing voor een conflict zoeken. Dit gedrag is niet leuk, maar het is waarschijnlijk een normaal verschijnsel. Zeker in bepaalde ontwikkelingsfasen.
We spreken van gedragsproblemen als een kind vaak en voor langere duur gedrag vertoont dat soms voor zichzelf en vooral voor zijn omgeving storend of verontrustend is.

Soorten gedragsproblemen

Grofweg kan er onderscheid gemaakt worden tussen gedragsproblemen die externaliserend of internaliserend zijn.

Internaliserend

Internaliserend gedrag is bijvoorbeeld zich terugtrekken, slecht slapen of eten, bedplassen of dwangmatig gedrag. Bij meisjes doen zich vaker internaliserende gedragsproblemen voor. Het zijn problemen waarvan met name het kind zelf last heeft.

Internaliserende gedragsproblemen kunnen een voorbode zijn van een:

  • Stemmingsstoornis: verdrietig, somber of vlak; verlies van interesse of plezier
  • Angststoornis: schrikachtig, angstig, vermijdend, afhankelijk
  • Posttraumatische stress-stoornis: angst/stemmingsstoornis na trauma
  • Dwangstoornis: obsessieve gedachten en handelingen

Emotionele stoornissen

Bij emotionele stoornissen staan emoties met een negatieve impact op de voorgrond, zoals angsten en depressies. Angst gaat meestal gepaard met lichamelijke verschijnselen als buikpijn, slechte eetlust, bedplassen en slaapproblemen. Het kind is verlegen of erg teruggetrokken, extreem bang voor uiteenlopende zaken, weigert om naar school te gaan of is overbezorgd en controlerend.
Het depressieve kind heeft meestal een chronisch verdrietig, ontevreden gevoel, trekt zich terug, is moe, kan niet genieten en heeft slaapproblemen.

Externaliserend

Externaliserend gedrag is bijvoorbeeld druk, dwars of agressief gedrag, driftbuien, pesten en slecht luisteren. Bij jongens komen meer externaliserende gedragsproblemen voor. Het zijn problemen waarvan met name de omgeving van het kind last heeft.

Externaliserende gedragsproblemen kunnen een voorbode zijn van:

  • ADHD: concentratie- en aandachttekort, onrust, impulsief
  • Gedragsstoornis (ODD of antisociale gedragsstoornis): driftig, prikkelbaar, boos, niet gevoelig voor correctie, liegen, pesten
  • Autismespectrumstoornis (ASS): problemen bij sociale interactie, communicatie en beperkte belangstelling, beperkt inlevingsvermogen en oogcontact, vaak rigide/dwangmatig

Gedrag is pas zorgwekkend als het duidelijk nadelige gevolgen heeft voor het kind of de jongere zelf én voor de omgeving. Het kind wordt bijvoorbeeld vaak de klas uitgestuurd of zelfs geschorst. Of het lukt niet goed om vriendschappen te sluiten. Er is reden tot zorg wanneer storend gedrag op meerdere gebieden (cognitief, emotioneel en sociaal) de ontwikkeling van het kind belemmert.

Gedragsstoornissen

Gedragsproblemen en gedragsstoornissen liggen in elkaars verlengde, waarbij gedragsstoornissen ernstiger zijn dan gedragsproblemen. Als het gedrag heel problematisch is, langer dan een jaar aanhoudt en een kind erg belemmert in naar school gaan, vrienden maken en het contact met familie, is het gebruikelijk om van een gedragsstoornis te spreken.

Bij gedragsstoornissen staan niet de emotionele problemen op de voorgrond, maar afwijkende en ongewenste gedragingen. Ruziemaken, vechten, dreigen, pesten, wreed gedrag ten opzichte van anderen of dieren, kapotmaken van speelgoed of meubilair, eisend of aandacht vragend gedrag, schreeuwen, vloeken, stelen, enzovoort.

  • Kinderen met een oppositioneel-opstandige gedragsstoornis (ODD) laten opstandig, negatief en agressief gedrag zien. Ze zijn vaak driftig, vinden het moeilijk te gehoorzamen, gaan snel in verzet, zijn snel boos of gefrustreerd, maken ruzie, en geven anderen vaak de schuld van hun eigen fouten.
  • Kinderen met een antisociale gedragsstoornis (CD) vertonen voor hun omgeving onacceptabel gedrag: ze liegen vaak, hebben de neiging om anderen of dieren pijn te doen, stelen soms en vechten snel. Ze hebben een gebrek aan respect voor anderen. Hun contacten zijn erop gericht om er persoonlijk voordeel uit te halen. Ze hebben vaak een verminderd inlevingsvermogen.

Voor de begeleiding van eenvoudige problemen, zoals een probleem met eten, slapen, veelvuldig huilen en claimend gedrag kan men gebruikmaken van de mogelijkheden die kindercoaches, maar ook bijvoorbeeld een praktijkondersteuner ggz, het consultatiebureau en het Centrum voor Jeugd en Gezin bieden. Zij beschikken allen over begeleidingsmogelijkheden die er vooral op zijn gericht opvoedingsvaardigheden van de ouders te ontwikkelen. Angst- en stemmingsproblemen kunnen meestal goed worden behandeld door een kindertherapeut, kinderpsycholoog of orthopedagoog. Dit geldt ook voor ODD en ADHD. Bij complexe of zeer ernstige problemen wordt verwezen naar een kinderpsychiater. Indien ASS een vermoeden is, kan je het best terecht bij een ggz-instelling die is gespecialiseerd op dit gebied.

Wat kan ik voor jullie betekenen? Ervaar je een probleem ten aanzien van jouw kind? Ervaart jouw kind zelf een probleem? Kleine en grotere problemen help ik graag oplossen.

Mail, bel of app mij en we plannen op korte termijn een kennismaking en afspraak!

PS: “Is het probleem echt het probleem? Of is het probleem hoe jij met het probleem omgaat?”

By(e) Amanda – Praktijk Senzies
Kindertherapie en oudercoaching in Leiden

Slaap kindje, slaap…..(wil je nu alsjeblieft gaan slapen???!)

Slaap kindje, slaap…..(wil je nu alsjeblieft gaan slapen???!)

“Slaap kindje slaap….daar buiten loopt een schaap….een schaap met 4 witte voetjes….die drinkt z’n melk zo zoetjes….slaap kindje slaap….daarbuiten loopt een schaap…”

O, wat heb ik dit liedje vroeger vaak gezongen voor mijn dochter voor het slapen gaan. Ze lag me dan, al duimend met grote ogen aan te kijken, te wachten op welk verrassend einde ik nu weer aan het liedje zou maken:

“Daar buiten loopt een….olifant (of een schildpad, of een zebra, of een bruine beer of welk dier dan ook)….”

De eerste keer dat ik afweek van de normale tekst “Daar buiten loopt een schaap” weet ik nog goed: duimend liggen luisteren en ineens de frons van “Hé….hier klopt iets niet: Er moet toch een schaap buiten lopen en geen koe?!”  Mama (natuurlijk gespeeld) stomverbaasd dat ze het liedje kennelijk niet goed zong, doet een nieuwe poging….die weer niet goed is! De lach begint door te breken bij mijn kleine meid, intussen nee schuddend (want de duim blijft in de mond, dus er wordt niet gepraat), dat het ook dit keer niet goed gaat in het liedje.

Gelukkig!….Bij de 3e poging zingt mama het liedje wél goed en kan dochterlief heerlijk gaan slapen. Alles is weer zoals het hoort te zijn en buiten loopt een schaap…..Welterusten.

Maar wat nu als het kindje niet slaapt?

Want hoewel ik met warme gevoelens terugdenk aan dat soort naar-bed-breng-momenten, ken ik ook de keerzijde van het bedritueel en hebben we later een vrij lange fase doorleefd van niet kunnen slapen. In die periode zijn er allerlei emoties in allerlei gradaties voorbij getrokken: van boosheid en irritatie tot frustratie en wanhoop, in lichte mate totdat het niet meer te doen was. We hebben hulp gezocht en zijn de therapeut die ons begeleid heeft op dat moment nog steeds dankbaar. Zij gaf ons inzichten en ondersteunde ons in de aanpak. Het probleem werd opgelost.

Inmiddels jaren later maak ik, nu zelf in de rol van therapeut (en stiekem dus ook ervaringsdeskundige), regelmatig kennis met kinderen en hun ouders die kampen met slaapproblemen. Want heeft het kind een slaapprobleem, dan hebben de ouders (en overige gezinsleden vaak ook!) automatisch ook een slaapprobleem. Het is een onderwerp dat een systemische aanpak vereist.

Er bestaan verschillende soorten slaapproblemen.

  1. Slaapproblemen kunnen acuut ontstaan: vaak is er dan voorafgaand in de tijd een gebeurtenis aan te wijzen waarin het slaapprobleem een oorsprong vindt.
  2. Slaapproblemen kunnen ook heel geleidelijk groeien waardoor het startpunt lastiger aan te wijzen is met daardoor tot gevolg ook een lastiger te vinden oorzaak.
  3. Slaapproblemen kunnen zich uiten door problemen bij het inslapen, of juist bij het doorslapen.
  4. Behorend bij de ontwikkelingsfase van een kind kan het zijn dat er tijdelijk wat meer moeite ontstaat bij het inslapen of doorslapen. Door middel van onbedoelde gewoonten kunnen dan problemen ontstaan, het zogenaamde pedagogische-slaapprobleem. Bij kinderen in de schoolleeftijd kunnen opwinding voor het slapen gaan, angstige fantasieën of piekeren het inslapen bemoeilijken. Soms doet zich bij schoolkinderen zogenaamde geconditioneerde slapeloosheid voor: de angst om niet in slaap te kunnen vallen leidt ertoe dat het kind hierop gefixeerd raakt, waardoor het inslapen juist moeilijker wordt.

Wat de beste aanpak is voor een slaapprobleem, dat is niet eenduidig aan te geven. Een goede analyse van het probleem is noodzakelijk en de leeftijd van het kind is mede bepalend voor de aanpak.

Hebben jullie slaapproblemen in het gezin? Neem contact met mij op en ik help jullie graag met het vinden van jullie oplossing.

PS: “1 schaapje…..2 schaapjes……3 schaapjes…..4 schaapjes…..(gaap) 5…schaapjes……………..6……gaapjes……….7……zzz”

By(e) Amanda – Praktijk Senzies

Faalangst – All systems down? Laten we resetten – Weg ermee door EMDR!

Faalangst – All systems down? Laten we resetten – Weg ermee door EMDR!

Dit kan een groot probleem zijn voor je kind en voor jullie als ouders. Want je weet dat je kind het kan, tijdens het oefenen ging het helemaal goed, en tóch komt het er ondanks al je steun niet uit.

Faalangst?

Letterlijk vertaald is faalangst, heel voor de hand liggend, “de angst om te falen”. Je bent bang om ergens in te mislukken.

Nu is angst op zich een positieve emotie: het is een natuurlijk reactie van je lichaam en het zorgt ervoor dat we gealarmeerd worden voor gevaar. Door het ervaren van angst “weten” we (instinctmatig) waar er een grens ligt om ons “heel en happy” te houden. Via je zintuigen (zien, horen, ruiken, voelen of proeven) neem je iets waar dat je hersenen als gevaar signaleren. Automatisch schakelt je brein even je rationele denken uit en word je op een zogenaamde overleving-stand gezet door de amygdala in je hersenen. Dit is een kleine kern in je hersenen die onder andere zorgt voor emotieregulering.

Fight of flight
De overleving-stand betekent dat je lichaam reageert op het gevaar. We gaan of vechten of vluchten, de fight or flight reactie. Bij extreme angst kan er een freeze optreden: Je bent als het ware verlamd voor angst. Deze reactie is ook terug te zien in de dierenwereld wanneer de prooi zich “voor dood houdt” totdat de jager even de aandacht laat glippen. Een niet bewegende prooi is lang niet zo amusant als een bewegende. En juist dát is het moment dat de prooi wonderbaarlijk tot leven komt en wellicht alsnog ontsnapt.

Iedereen is wel eens ergens bang voor en angst hoort bij het leven. Angst is een heel nuttige emotie, want stel je voor dat je je bevindt in een gevaarlijke situatie dan stelt jouw lichaam zich in staat om direct actie te kunnen ondernemen, zonder dat je er eerst over na hoeft te denken.

Echter (en nu komen we op het terrein van de faalangst!) als je je in een situatie bevindt waarin níet direct gevaar dreigt en je brein denkt van wél, dan kan zo’n reactie erg vervelend zijn. Bij faalangst maak je scenario’s in je hoofd van “wat er zou kunnen gebeuren”. Je brein maakt geen onderscheid tussen wat “echt” is en wat “niet echt” is. Je brein verwerkt het als iets wat echt gebeurt op dat moment en reageert daarop. – Je hart gaat sneller kloppen, je ademhaling gaat omhoog, je kan gaan trillen, blozen of je moet vaker naar het toilet.- Omdat je brein direct reageert ben je vaak niet meer goed in staat om helder na te denken. Soms resulteert het zelfs in een black-out. All systems down! De amygdala zorgt ervoor dat je rationele denken op dat moment wordt uitgeschakeld.

Door de angst presteert een kind vaak onder zijn niveau. Hij kan het wel, maar door de angst komt het er niet uit. Ook de dagen voor de taak kunnen stressvol zijn voor het kind. Gedachten gaan door het hoofd: “Ik kan dit niet”, “Het gaat vast niet goed”, “Het zal wel weer, nét als de vorige keer, mislukken”.

Al deze gedachten helpen natuurlijk niet om het dit keer wel tot een goed einde te brengen!

Faalangst is aangeleerd, het kan worden versterkt en dus erger worden. Ergens in het hoofd van het kind zijn er gebeurtenissen opgeslagen die als mislukt zijn ervaren. Het brein maakt verbintenissen met toekomstige gebeurtenissen door te generaliseren.

Als ouder kan je je kind op faalangst training sturen. Heel goed! Er zijn veel mogelijkheden hiertoe en ook bij Senzies werk ik aan faalangst, zelfbeeld, zelfvertrouwen in therapeutische sessies: creativiteit, cognitieve- en bewegingsspellen komen allemaal aan bod.

EMDR
Overweeg echter ook eens EMDR. EMDR is een kortdurende, effectieve methode om onder andere van faalangst af te komen. EMDR zorgt ervoor dat de emotie die bij bepaalde herinneringen opgeslagen is, vervaagt. De herinnering is er, maar de nare gevoelens verdwijnen. Het brein heeft dus geen alarm functie meer ten opzichte van de taak die er ligt: de toets, de presentatie of wat dan ook.

Drie sessies waarin:

  1. de intake en het achterhalen van gebeurtenissen waar mogelijk de aanleiding van faalangst gevonden kunnen worden.
  2. het versterken van hulpbronnen.
  3. én de toepassing van EMDR behandeling ingepast worden kunnen het leven van jouw kind (en vergeet jezelf niet) veranderen.

Neem contact op en we plannen op korte termijn een intake.

PS: “Sommige héél kleine dingen maken het leven o zo groots….!”

By(e) Amanda – Praktijk Senzies

*Nieuw!!* De Coaching 5-strippen of 10-strippenkaart

*Nieuw!!* De Coaching 5-strippen of 10-strippenkaart

Ervaar je stress of spanning. Weet je even niet meer wat je wilt. Vraag jij je soms wel eens af of dit het nu is, of je je nog wel gelukkig voelt?

Wel eens coaching overwogen?

Ik help je met vraagstukken die spelen in jouw leven, privé of werkgerelateerd. Ik luister, verhelder en geef advies.

Ook voor tieners, adolescenten en jongvolwassenen. Naast een luisterend oor, zal ik je door middel van creatieve werkvormen uitdagen om voor jezelf antwoorden te vinden.

Sluit nu een strippenkaart af voor 5 of 10 coachingssessies (van 60 minuten per sessie), in te zetten op het moment dat jij wilt! Wekelijks, iedere 2 weken of iedere maand. De keuze is aan jou.

De prijs van een 5-strippenkaart € 250,-*
De prijs van een 10-strippenkaart € 400,-*
(*regulier praktijktarief is € 75,- per uur)
Let op: coaching wordt niet vergoed door de zorgverzekering!

Zie voor alle informatie mijn site senzies.nl.

PS: “Als je het even niet meer trekt, probeer dan eens te duwen”

By(e) Amanda – Praktijk Senzies

Hooggevoeligheid en etherische olie

Hooggevoeligheid en etherische olie

In mijn praktijk werk ik graag met etherische olie.
Etherische olie staat bekend om een heilzame werking, zowel lichamelijk als geestelijk. Op het immuunsysteem en de gemoedstoestand kan etherische olie een positieve invloed hebben.

Een bekende toepassing van etherische olie is aromatherapie. Dit is een complementaire therapie waarbij fysieke en mentale aandoeningen als luchtweginfecties, spierpijn, stress of depressie verlicht worden met behulp van etherische oliën. Dit gebeurt onder andere door het gebruik van wrijfolie, massage en inhalatie.

Volwassenen en zeker prikkelgevoelige kinderen zijn gebaat bij aromatherapie. Met name kinderen staan over het algemeen dichterbij hun gevoel en naarmate wij ouder worden, weten wij steeds beter te rationaliseren en verliezen we het echte contact met ons lijf. Spanningen of slapeloosheid zijn typische klachten waarbij aromatherapie een bewezen waarde heeft.

Ik werk met de puur zuivere oliën van het merk Chi Natural Life, waarvan ik een uitgebreid assortiment heb ter ondersteuning bij uiteenlopende klachten. Bijvoorbeeld bij:

  • zwaarmoedigheid
  • slecht slapen
  • buikpijn
  • obstipatie
  • prikkelbaar zijn
  • hoofdpijn

Neem gerust contact met mij op voor meer informatie.

PS: “Ga lekker zélf in je kracht staan!”

By(e) Amanda – Praktijk Senzies

Leer je kind doorzetten! 5 Tips

Leer je kind doorzetten! 5 Tips

Geeft jouw kind snel op als iets niet lukt? Denkt het van te voren al dat het niet lukt en wil het misschien daardoor al niet eens iets nieuws uitproberen?

Herken je dit bij jouw kind?

In deze blog 5 tips om je kind te leren doorzetten!

Soms kun je als ouder machteloos of misschien zelfs geïrriteerd voelen. Waarom doet m’n kind niet iets harder z’n best? Waarom probeert mijn kind dit niet gewoon?
Doorzetten is voor veel kinderen lastig en het kan verschillende redenen hebben.

Soms is concentratie lastig. Soms is het hebben van overzicht lastig. Andere kinderen zijn bang om te falen of bang voor wat andere kinderen van hen zullen vinden.

Ook kan het zijn dat je kind moeilijk kan omgaan met bepaalde emoties, zoals teleurstelling of frustratie. Hierdoor kan het niet meer rustig nadenken, zichzelf herpakken en doorgaan.

Leren doorzetten is belangrijk, het is zelfs belangrijker voor succes dan dat intelligentie is! Als je kind kan doorzetten dan heeft het daar de rest van z’n leven veel profijt van.

Zo kun je je kind helpen om te leren doorzetten.

Fouten maken? Jazeker!
Leer je kind dat het belangrijker is om iets te proberen, dan of iets wel of niet lukt. Fouten maken is normaal, sterker nog: vaak zelfs nodig om iets nieuws te leren.

Geloof
Laat je kind voelen dat jij in hem gelooft en straal dat ook uit. Je gelooft in je kind om wie hij is, niet de prestatie staat daarbij op de voorgrond. Geef daarom complimenten gericht op de moeite die gedaan is: “je ging door toen het moeilijk was voor je, ik vind dat zó super knap van jou!” of “En je probeerde het gewoon opnieuw toen het niet lukte de eerste keer: applaus!”

Vastloper
Loopt je kind vast? Ga samen mogelijkheden bedenken óf breng structuur aan door het doel of probleem in kleine stukjes op te delen. Door kleine stapjes te maken, worden kleine succeservaringen geboekt. En het ervaren van succes ervaringen smaakt naar meer: je kind zal doorzettingsvermogen kweken en dus eerder geneigd zijn nóg een poging te doen om dat goede gevoel nog eens te ervaren.

Aansluiten
Sluit aan bij de ontwikkeling en pas je eisen en verwachtingen aan het kind aan. Een peuter kan bijvoorbeeld nog niet lang stil zitten of lang met 1 taak bezig zijn. En niet alle kinderen volgen de ontwikkelingstaken in  hetzelfde tempo op. Let vooral op wat jouw kind wél heel goed kan en beloon dat. Stimuleer datgene waarin jouw kind zich kan ontwikkelen..

Creativiteit (en humor)
Elk kind heeft op meerdere momenten in het leven al eens doorgezet. Wanneer was dat? Ga daarbij uit van het kind: “Wanneer had jij het gevoel trots te zijn op iets dat gelukt is?” “Wanneer had je het moeilijk en hoe heb je dat opgepakt?”

Maak samen met je kind een tekening van een situatie waarin je kind doorzette en praat tijdens het tekenen over hoe je kind dit toen gedaan heeft. Hoe lukte het, wat deed je kind, wat leverde het op? En vooral, leg geen druk. Humor brengt ontspanning en druk levert stress op. Wanneer het kind ontspannen is, zal het meer ruimte ervaren om te leren. En laten we er niet omheen draaien: doorzettingsvermogen is mogelijkerwijs ook ietwat in aanleg meegegeven, maar toch echt grotendeels aangeleerd!

PS: “Geloof erin, dat is een mooi begin”

By(e) Amanda – Praktijk Senzies